Το γυναικείο σώμα στις διάφορες φάσεις της ζωής (εφηβεία, αναπαραγωγική ηλικία, κλιμακτήριος και εμμηνόπαυση) “υποτάσσεται” σε λειτουργικές αλλαγές, οι οποίες σε ένα πολύ μεγάλο μέρος τους εξαρτώνται από τις ορμόνες. Με το πέρασμα στην εφηβεία ξεκινούν τη λειτουργία τους οι ορμόνες του φύλου. Σε έναν μηνιαίο κύκλο, ο οποίος κατευθύνεται και ρυθμίζεται από τον υποθάλαμο, την υπόφυση και τις ωοθήκες, το γυναικείο σώμα προετοιμάζεται για την εμφύτευση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου. Με την είσοδο στην κλιμακτήριο αυτή η κυκλική δράση των ορμονών σταδιακά εξασθενεί.

Οι ορμόνες του φύλου –οιστρογόνα, προγεστερόνη και τεστοστερόνη- παίζουν στη ζωή μιας γυναίκας ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Τα οιστρογόνα ρυθμίζουν την ωρίμασνη των δευτερογενών χαρακτηριστικών της γυναίκας με το τέλος της εφηβείας. Στην περίπτωση που εκκρίνονται τα οιστρογόνα πιο νωρίς, παρατηρείται η πρώιμη ήβη. Στην περίπτωση που η συγκέντρωση των οιστρογόνων είναι πολύ χαμηλή, παρατηρείται η καθυστερημένη ήβη.

Περίπου μισό εκατομμύριο γυναικών στην Ελλάδα πάσχουν από Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής ηλικίας.

Είναι μία ορμονική διαταραχή και χαρακτηρίζεται κυρίως από:

  • Διαταραχές περιόδου (Αραιομηνόρροια)
  • Συμπτώματα που σχετίζονται με την αυξημένη ποσότητα ανδρογόνων στο αίμα (τριχοφυΐα, ακμή, λιπαρό δέρμα κ.α.)
  • Εμφάνιση πολλών μικρών κυστιδίων (υπερηχογραφική απεικόνιση) στις ωοθήκες.

Παθογένεια

Στις γυναίκες που πάσχουν παρατηρείται προβληματική έκκριση και απελευθέρωση βασικών ορμονών στον υποθάλαμο και στην υπόφυση με απότέλεσμα την ατελή ωρίμανση των ωοθυλακίων που περιέχουν τα ωάρια.  Λόγω της ατελούς ωρίμανσης των ωοθυλακίων παράγονται μικρές ποσότητες οιστρογόνων και αντίθετα μεγάλες ποσότητες ανδρογόνων, τα οποία ευθύνονται για τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του συνδρόμου. Παράλληλα, εμφανίζονται και διαταραχές της περιόδου με κυρίαρχο σύμπτωμα την τακτική καθυστέρηση της επόμενης περιόδου και ακολούθως την υπογονιμότητα.

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) συνδέεται με αυξημένη έκκριση ινσουλίνης. Εδώ παρατηρείται κυρίως μία αντίσταση στην ινσουλίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα, και αναπτύσσεται συνεπακόλουθα ο Σακχαρώδης Διαβήτης. Η αυξημένη συγκέντρωση ινσουλίνης πυροδοτεί ακόμα περισσότερο την υπερανδρογοναιμία. Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου τα δύο τρίτα των γυναικών, που πάσχουν από  ΣΠΩ, είναι υπέρβαρες και διατρέχουν κίνδυνο εκτός από την εμφάνιση Σακχαρώδη Διαβήτη και από νοσήματα του κυκλοφορικού.

Οι αιτίες του συνδρόμου είναι ακόμα άγνωστες. Σαφώς, υπάρχει μια οικογενειακή προδιάθεση, αλλά τα διατροφικά λάθη, η έλλειψη άσκησης και η αύξηση του σωματικού βάρους παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στη γένεση του συνδρόμου. Ωστόσο, τα συμπτώματα και οι διαταραχές δεν εμφανίζονται σε όλες τις γυναίκες με την ίδια ένταση.

Διάγνωση

Η υποψία ύπαρξης του ΣΠΩ “τίθεται στο τραπέζι” όταν συνυπάρχουν δύο από τα τρία παρακάτω κριτήρια:

  • Ολιγοαμηνόρροια ή Αμηνόρροια
  • Υπερανδρογοναιμία και σημεία αυτής, όπως υπερτρίχωση, ακμή, απώλεια τριχωτού κεφαλής
  • Υπερηχογραφική εικόνα πολυκυστικών ωοθηκών. Περισσοτερα από 15 ωοθυλάκια σε κάθε ωοθήκη.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε σε αυτό το σημείο ότι απλώς η υπερηχογραφική εικόνα με πολλα κυστίδια δεν είναι αρκετή από μόνη της να θέσει τη διάγνωση του ΣΠΩ. Η ενδελεχής λήψη ιστορικού όπως και συγκεκριμένες βιοχημικές και ορμονικές εξετάσεις συμπληρώνουν την εικόνα και τίθεται η διαγνωση ή μη του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Θεραπεία

Ο υγιής τρόπος ζωής, η απώλεια σωματικού βάρους, η αερόβια άσκηση και η στροφή σε πιο υγειινές διατροφικές συνήθειες αποτελούν τα κύρια και πιο σημαντικά βήματα για την αντιμετώπιση του συνδρόμου.

Στη συνέχεια η θεραπεία θα στραφεί κυρίως στην κλινική εικόνα και στο κύριο σύμπτωμα της γυναίκας που προσέρχεται στο ιατρείο καθώς και στο αν επιθυμεί άμεσα να τεκνοποιήσει ή όχι.

Έτσι, στην περίπτωση που τα κύρια συμπτώματα αφορούν διαταραχές της περιόδου ή προέρχονται από την ανδρογοναιμία, τότε τα αντισυλληπτικά δισκία τελευταίας γενιάς με χαμηλή δόση οιστρογόνου και ταυτόχρονα προγεσταγόνα με αντιανδρογονική δράση αποτελούν ίσως την καλύτερη λύση για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.

Σε γυναίκες με άμεση επιθυμία για τεκνοποίηση χρησιμοποιούνται τόσο σκευάσματα ρύθμισης του μεταβολισμού της γλυκόζης στο αίμα, που σταθεροποιούν τον κύκλο και προκαλούν επίτευξη ωορρηξιών, όσο και άλλα σκευάσματα, τα οποία διεγείρουν τις ωοθήκες προκειμένου αυτές να παράγουν ωάρια. Στα τελευταία σκευάσματα ανήκει η γνωστή κλομιφαίνη καθώς και άλλα νεότερης γενιάς σκευάσματα.

Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών σε σπάνιες περιπτώσεις δεν είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί με τα παραπάνω μέτρα. Τότε μπορεί να απαιτηθεί μία ειδική λαπαροσκοπική επέμβαση, όπου με μια βελόνα καυτηρίασης οι ωοθήκες υπόκεινται σε μείωση των κυστιδίων. Αυτό είναι το λεγόμενο “Drilling Ωοθηκών” και έχει ως στόχο τη μείωση των επιπέδων ανδρογόνων στο αίμα.

Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών αποτελεί μία σύνθετη ορμονική διαταραχή με μεγάλο εύρος κλινικών συμπτωμάτων. Κρίνεται απαραίτητο κάθε γυναίκα να αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τα συμπτώματά της, ώστε να επιτυγχάνεται η θεραπεία και να αποκαθίσταται η γονιμότητά της.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό για να κλείσετε το ραντεβού σας.

 

0 απαντήσεις

Αφήστε μια απάντηση

Θέλετε να συμμετάσχετε στη συζήτηση;
Μη διστάσετε να συνεισφέρετε!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *